page-header
Ciekawe informacje od nas dla Was!

Wzmacnianie kompetencji przywódczych dziewcząt

Cel projektu

Celem projektu było nabycie i ćwiczenie przez dziewczęta we wczesnej fazie adolescencji kompetencji komunikacyjnych pozwalających na krytyczny odbiór przekazów kulturowych, zrozumienia mechanizmów oceniania społecznego oraz budowanie pewności siebie poprzez ćwiczenie aktywnego udziału w dyskusji i debacie publicznej. Cel ten zamierzaliśmy osiągnąć z pomocą narzędzia jakim jest debata oksfordzka.

Uzasadnienie potrzeby działań

Pomimo demokratyzowania się społeczeństw i znacznych osiągnięć w obszarze wyrównywania szans kobiet i mężczyzn w prawie, edukacji, możliwości rozwoju zawodowego, wszystkie społeczeństwa na świecie wciąż mierzą się z problemem niskiej reprezentacji kobiet w istotnych społecznie ciałach i agendach decyzyjnych. Liczne badania wskazują na uniwersalne problemy blokujące kobietom dostęp do ważnych społecznie funkcji i pozycji w strukturze społecznej. Poza ograniczeniami związanymi ze stereotypowym postrzeganiem roli kobiet, fundamentalne kwestie dotyczą wychowania i socjalizacji. Liczne badania dowodzą, że stereotypy i uprzedzenia związane z płcią w znacznym stopniu różnicują szanse rozwojowe dziewcząt i chłopców.

Doświadczenia socjalizacyjne i tożsamościowe dziewcząt i chłopców są różne, a wychowanie i trening do ról rodzajowych rozpoczyna się bardzo wcześnie. Dzieci otaczane są rzeczami, które w danej kulturze są definiowane jako męskie lub kobiece i traktowane różnie ze względu na płeć. Owe przedmioty, zjawiska, normy grupowe i instytucjonalne a także przekazy z massmediów wraz z zachowaniami dorosłych i rówieśników modelują i programują odmienne doświadczenia dziewczynek i chłopców. Równocześnie dają do zrozumienia, że rozróżnienie świata na to, co męskie i kobiece, jest bardzo ważne i ma ogromne znaczenie dla każdego aspektu życia jednostki. Dziewczęta już przed okresem adolescencji doświadczają gwałtownego spadku pewności siebie.

Zarówno ze względów rozwojowych, jak i kulturowych ciało w okresie dorastania zaczyna być najistotniejszym elementem obrazu własnej osoby, a negatywny obraz ciała wysoko koreluje z niską samooceną ogólną, co szczególnie intensywnie przejawia się (między innymi w postaci zaburzeń w odżywianiu) u dziewcząt w okresie adolescencji. Mimo rozwojowego charakteru skupienia nastolatków na swoim wyglądzie istnieje wiele różnic między dziewczętami a chłopcami w postrzeganiu własnego ciała. Wzorce atrakcyjności dotyczą obu płci, jednak dziewczęta i kobiety ze względów kulturowych postrzegają swoje ciała jako bardziej istotne dla tożsamości niż mężczyźni i chłopcy. Dziewczęta w porównaniu do rówieśników są o wiele bardziej zainteresowane własnym wyglądem i mają bardziej krytyczny stosunek do własnego ciała, ponieważ społeczeństwo intensywniej niż u chłopców i mężczyzn wartościuje oraz podkreśla atrakcyjność fizyczną dziewcząt i kobiet. Dziewczynki o wiele częściej niż chłopcy chwalone są za swój wygląd, ubiór i ozdoby, w efekcie już ośmiolatki są bardziej krytyczne wobec własnego ciała niż ich rówieśnicy płci męskiej. Negatywny obraz ciała wysoko koreluje z niską samooceną ogólną, a u dziewcząt szczególnie dramatycznie przejawia się w okresie adolescencji. Kultura odciska swoje piętno na życiu kolejnych pokoleń dziewcząt.

Badania z 2014 roku przeprowadzone przez Health Behaviour in School-aged Children i Światową Organizację Zdrowia na grupie 220 tys. nastolatków z 42 krajów wskazują, że dziewczęta wszędzie na świecie poddawane są „terrorowi urody”, jednak w różnym stopniu. Polskie 11-, 13- i 15-letnie dziewczęta w porównaniu z rówieśniczkami na świecie znajdują się w ścisłej czołówce najbardziej krytycznych wobec swojego ciała i najbardziej niezadowolonych ze swojego wyglądu nastolatek. Zmagają się z silną presją dotyczącą wyglądu, część z nich doświadcza nękania i beauty hejtu. Efektem jest zaburzony obraz postrzegania własnej osoby, co wiąże się z kolei z zaniżoną samooceną, brakiem pewności siebie, kłopotami w relacjach, zaburzeniami odżywiania, a także rezygnacją z wielu form aktywności, marzeń i planów. Wszystko to będzie miało wpływ na ich dorosłe życie.

Działania w ramach projektu

Wśród działań podjętych w ramach projektu kluczową rolę odgrywały spotkania z liderkami oraz debata oksfordzka wraz z procesem przygotowania do niej. Badania dotyczące edukacji dziewcząt oraz ich późniejszych wyborów życiowych i karier zawodowych pokazują jasno, że liczba dziewcząt, które rozwijają swoje różnorodne talenty oraz interesują się nauką i sztuką, podwaja się, gdy mają inspirujący wzór do naśladowania. Kontakt z kobietami, które odniosły sukces, a także wiedza o fascynujących postaciach, zarówno współcześnie żyjących kobiet, jak i bohaterek z przeszłości, pełniących modele ról i mają realną moc wspierania i wzmacniania dziewcząt na wszystkich etapach życia. Stąd wynika ważność spotkań dziewcząt z liderkami.

Udział w debacie oksfordzkiej, która mogła się odbyć (w zależności od woli dziewcząt) albo na forum szkoły lub klasy, albo bez publiczności, miał pozwolić nie tylko na wykształcenie określonych kompetencji komunikacyjnych, ale także na przełamanie stereotypu dotyczącego udziału mężczyzn i kobiet w życiu publicznym, w tym m.in. w roli mówcy/mówczyni. Debata oksfordzka miała pokazać, że najważniejsze w dyskusji są rzeczowe argumenty, a także spójność i jasność wywodu. W  debacie oksfordzkiej ocenie podlegają wyłącznie aspekty merytorycznego i technicznego przygotowania uczestników/uczestniczek.

Back to top of page